«Σε μια εποχή διεύρυνσης της οικολογικής συνείδησης, αλλά και αυξανόμενης οικολογικής υποβάθμισης του περιβάλλοντος, η οικολογικά υπεύθυνη συμπεριφορά είναι ένδειξη πολιτισμού αλλά και επιτακτική ανάγκη».
Υπάρχουν απλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί η κάθε οικογένεια να κάνει το νοικοκυριό της πιο φιλικό προς το περιβάλλον, ξοδεύοντας λιγότερη ενέργεια και παράγοντας λιγότερους ρύπους και μικρότερο όγκο απορριμμάτων. Μικρά βήματα, τα οποία όμως κάνουν τελικά τη μεγάλη διαφορά!
Κατανάλωση-πλαστικό-σκουπίδια
Η ελληνική κοινωνία είναι από τις πιο «ρυπογόνες» στον κόσμο. Ενώ έχουμε πια την οικονομική δυνατότητα να αγοράζουμε πολλά καταναλωτικά προϊόντα, δεν έχουμε ακόμη επαρκή οικολογική συνείδηση ώστε να «ρυπαίνουμε με μέτρο».
Η μείωση χρήσης του πλαστικού είναι ένα μεγάλο στοίχημα. Τα βουνά από πλαστικά μπουκάλια στους σκουπιδότοπους και στις θάλασσες μας τείνουν να γίνουν η κατάρα του πολιτισμού μας: μια «πλαστική σούπα» απορριμμάτων μεγέθους διπλάσιου από τις ηπειρωτικές Η.Π.Α. επιπλέει σήμερα στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η αποφυγή χρήσης της πλαστικής σακούλας στα ψώνια εξοικονομεί πετρέλαιο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή της, αλλά πιο σημαντικά βοηθάει να μειωθούν τα απορρίμματα και μειώνει τις επιπτώσεις που έχουν οι πλαστικές σακούλες στους οργανισμούς της θάλασσας, αλλά και στην ανθρώπινη υγεία, δεδομένου ότι οι ρυπαντές αυτοί εισέρχονται στη διατροφική αλυσίδα. Αποφεύγουμε το εμφιαλωμένο νερό και χρησιμοποιούμε σύστημα φιλτραρίσματος του νερού –όπως αυτό της αντίστροφης όσμωσης που είναι πιο καθαρό και υγιεινό από το εμφιαλωμένο– στο σπίτι μας.
Το μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων μας είναι οι συσκευασίες, τις οποίες μπορούμε να μειώσουμε. Στις αγορές μας ας προτιμούμε τις μεγαλύτερες συσκευασίες γιατί περιέχουν αναλογικά περισσότερο χρήσιμο προϊόν, και όπου είναι δυνατό, να προτιμούμε τα χύμα προϊόντα, σε επαναχρησιμοποιήσιμο σκεύος. Το πρώτο βήμα της οικολογικής διαχείρισης είναι η μείωση απορριμμάτων και μετά ακολουθούν η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση. Επαναχρησιμοποιούμε, αν μπορούμε, κάθε χάρτινη ή πλαστική συσκευασία, ή αλλιώς την ανακυκλώνουμε ώστε να μειωθεί ο όγκος των απορριμμάτων που καταλήγει στην χωματερή.
Για να μειώσουμε ακόμη περισσότερο τον όγκο των απορριμμάτων μας, και ειδικά αν έχουμε αυλή, μπορούμε να δοκιμάσουμε την κομποστοποίηση των οργανικών υπολειμμάτων, και τη μετατροπή τους σε λίπασμα. Αυτό το κάνουμε μέσω ειδικών κάδων κομποστοποίησης στην αυλή μας (για περισσότερες πρακτικές πληροφορίες: www.ecorec.gr / ανακύκλωση / κομποστοποίηση). Πάνω από όλα, ας μη ξεχνάμε καθημερινά, ότι η «Σε μια εποχή διεύρυνσης της οικολογικής συνείδησης, αλλά και αυξανόμενης οικολογικής υποβάθμισης του περιβάλλοντος, η οικολογικά υπεύθυνη συμπεριφορά είναι ένδειξη πολιτισμού αλλά και επιτακτική ανάγκη». καλύτερη ανακύκλωση είναι η λεγόμενη προ-κύκλωση, η μη-αγορά του προϊόντος όταν δεν είναι απαραίτητο. Καταναλώστε λιγότερα και συμβάλετε στον περιορισμό της πληγής του 21ου αιώνα, των απορριμμάτων.
Κήπος-νερό
Η Χαλκιδική έχει έντονο πρόβλημα νερού. Το Τμήμα Χημείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου την κατατάσσει πρώτη στον κατάλογο τουριστικών περιοχών της ηπειρωτικής χώρας που αντιμετωπίζουν πρόβλημα επάρκειας πόσιμου νερού. Ο Δήμος Κασσάνδρας αντλεί, αποθηκεύει, φιλτράρει, χλωριώνει και φέρνει στα σπίτια μας καθαρό πόσιμο νερό, το οποίο εμείς χρησιμοποιούμε κατά ένα μεγάλο κομμάτι για να ποτίζουμε τους κήπους μας. Για να μειώσουμε την χρήση του νερού, στον κήπο μας είναι προτιμότερο να διαλέγουμε τοπικά είδη φυτών (κουμαριές, πουρνάρια, σχίνα, μυρτιές, σπάρτα, αγγελικές), να μειώνουμε την έκταση του υδροβόρου γκαζόν και να μη ποτίζουμε υπερβολικά. Το κίνημα αυτό στο εξωτερικό, σε χώρες όπως η Ισπανία, που προτείνει διαμόρφωση κήπων με φυτά που χρειάζονται λιγοστό νερό και βραχάκια, έχει πάρει το όνομα xeroscaping από την Ελληνική λέξη «ξερός» και την αγγλική «landscape». Προτιμήστε σύστημα στάλαξης για το πότισμα του κήπου, ώστε να μην εξατμίζεται πολύτιμο νερό.
Ενέργεια
Ένα μεγάλο κεφάλαιο στο οποίο μπορούμε σίγουρα να κάνουμε πρόοδο είναι η σπατάλη ενέργειας. Αφήνοντας φώτα, τηλεοράσεις και κλιματιστικά ανοιχτά χωρίς να υπάρχει λόγος, ξοδεύουμε απερίσκεπτα πετρέλαιο, κάρβουνο, και στην Ελλάδα λιγνίτη (η καύση του οποίου στην χώρα μας τροφοδοτεί το 60% της ηλεκτροπαραγωγής) που συμβάλλουν στο πρόβλημα των κλιματικών αλλαγών, το οποίο οι επιστήμονες του κόσμου συμφωνούν ότι αλλάζει ήδη τον κόσμο μας και θα εκτοπίσει από το σπίτι τους εκατομμύρια «πρόσφυγες του κλίματος» στο σύντομο μέλλον, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Μία τηλεόραση που παίζει επί 5 ώρες, ξοδεύει δύο λίτρα νερό και δύο κιλά κάρβουνο που χρειάστηκε δέκα εκατομμύρια χρόνια για να δημιουργηθεί, και παράγει 1,2 κιλά CO2.
Οικονομία στην ενέργεια λοιπόν και ένας απλός τρόπος να ξεκινήσει κανείς είναι από την αντικατάσταση των συμβατικών λαμπτήρων με αυτούς που εξοικονομούν ενέργεια, για τους οποίους θα πρέπει να φροντίζουμε για την σωστή τους διαχείριση στο τέλος της ζωής τους, καθώς κάποιοι περιέχουν υδράργυρο και δεν πρέπει να πετιούνται στα σκουπίδια (για περισσότερες πληροφορίες: www.electrocycle.gr). Ας κλείνουμε τις συσκευές όπως η τηλεόραση, από τον κεντρικό διακόπτη. Μια τηλεόραση με το κόκκινο «standby» κουμπάκι αναμμένο καίει 20–30% της ενέργειας που χρειάζεται όταν είναι ανοιχτή. Επιπλέον, ο καθένας μας μπορεί να φροντίζει να αγοράζει οικιακές συσκευές υψηλής ενεργειακής κλάσης, με το γνωστό Α΄, κάτι που αναγράφεται πια λόγω ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Ας χρησιμοποιήσουμε ανεμιστήρες οροφής για το δροσισμό των σπιτιών μας. Είναι εντυπωσιακή η αποτελεσματικότητά τους, ειδικά στην εξοχή. Αν παρ΄ όλα αυτά χρειαζόμαστε οπωσδήποτε το κλιματιστικό, ας βάλουμε το θερμοστάτη μερικούς βαθμούς θερμοκρασίας πιο ψηλά από ότι συνηθίζαμε μέχρι τώρα. Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι μεγάλη.
Ας πλένουμε τα ρούχα μας στο πλυντήριο σε χαμηλές θερμοκρασίες, και να ομαδοποιούμε τα ψώνια μας ώστε να μην κάνουμε πολλά άσκοπα δρομολόγια με το αυτοκίνητο. Είναι κρίμα να ξοδεύουμε μισό λίτρο βενζίνη για να αγοράσουμε ένα λίτρο γάλα. Αγοράζουμε τοπικά προϊόντα, που δεν έχουν ταξιδέψει μακριά για να φτάσουν στο πιάτο μας. Για να φτάσει σε μας ένα μάγκο μπορεί να έχει ξοδέψει σχεδόν το βάρος του σε πετρέλαιο. Ας έχουμε στο μυαλό μας το χρυσό κανόνα των 100 χιλιομέτρων: προτιμούμε ό,τι έχει παραχθεί μέσα σε ακτίνα 100 χιλιομέτρων από το σπίτι μας.
Όσο κι αν δυσκολευόμαστε να το πιστέψουμε, η εξάντληση των αποθεμάτων νερού του πλανήτη, η κατασπατάληση των μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η ρύπανση του αέρα και των θαλασσών, η αλλαγή του κλίματος, ξεκινούν από το σπίτι μας!
